Kilka dni temu oglądałem program Kuby Wojewódzkiego, w którym wystąpił Rafał Zawierucha – aktor zaangażowany do roli Romana Polańskiego w najnowszym filmie Quentina Tarantino. Rafał opowiadał o tym jak wielkim marzeniem było dla niego zagranie w hollywoodzkim filmie, jak zareagował na informację o otrzymaniu roli u Tarantino i o tym jak na planie filmowym przyjmowali go wspaniali amerykańscy aktorzy. Zawierucha opowiadał o tym ze wzruszeniem, a ja wzruszenie czułem leżąc w hotelowym łóżku gdzieś w Warszawie. Rafał opowiadał o tym jak pociekły mu łzy, gdy dowiedział się o tym, że spełni się jedno z jego największych marzeń, a ja poczułem jak łzy napływają do moich oczu. Czy coś ze mną nie tak? Nie, to tylko empatia.

Czym jest empatia?

Empatia to zdolność postawienia się w sytuacji drugiego człowieka, to umiejętność odczytania jego emocji, współ-odczuwania i współ-trwania w tym stanie. Empatia jest wspaniałą zdolnością, która pozwala być bliżej drugiego człowieka, postawienia się w jego sytuacji i próby przeżywania tego, co przeżywa ten człowieka.

Do czego empatia jest nam potrzebna?

Empatia jest jedną z tych zdolności, które są potrzebne zarówno w życiu osobistym jak i zawodowym. Dzięki niej możemy zobaczyć rzeczywistość z perspektywy drugiego człowieka, „pochodzić w jego butach”, spróbować wejść w jego doświadczanie rzeczywistości. Empatia jest potrzebna do tego, aby budować relację z drugą osobą, ale też odpowiedzieć na jej potrzeby. Empatia jest – przykładowo – potrzebna mężczyźnie, by zrozumiał, czego może doświadczać jego ciężarna małżonka, ale jest też potrzebna sprzedawcy, który chce pomóc swojemu klientowi w wyborze towaru najbardziej dopasowanego do jego potrzeb i oczekiwań.

Czy empatii można się nauczyć?

Niektórzy twierdzą, że empatii nie można się nauczyć. To kłamstwo. Tak naprawdę, gdybyśmy przyjrzeli się naszemu życiu to jest ono nieustanną lekcją empatii. Oczywiście nie wszyscy z tej lekcji chcą korzystać. Są tacy, którzy empatię uważają za słabość i zagrożenie, ale są też tacy, którzy reprezentują duże pokłady empatii i nieustannie uczą się jej jeszcze bardziej. Empatii uczone są małe dzieci, które nie chcą podzielić się z rówieśnikami ulubioną zabawką, ale empatii uczeni są też – choćby – dorośli którzy doświadczając rozstania z bliską osobą muszą się zmierzyć z trudną sytuacją. I tak jak to jest ze wszystkim – empatii łatwiej uczą się ci, którzy tego chcą, ale szkolenie „przymusowe” przechodzą też ci bardziej oporni – ciosani są doświadczeniami życia.

Jak być bardziej empatycznym?

Ci piersi pewnie z chęcią przyjmą dzisiaj kilka wskazówek dotyczących tego jak być bardziej empatycznym. Oto one:

  1. Nie oceniaj pochopnie. Zwłaszcza w sytuacjach, w których nasuwa Ci się ocena negatywna. Próbuj dowiedzieć się więcej. Bądź dociekliwy. Pamiętaj, że nie wszystkie sprawy/rzeczy są takie jakimi wydają się być.
  2. Jeśli nie wiesz, co czuje drugi człowiek – zapytaj. Nie oceniaj tego, co usłyszysz. Jeśli ktoś jest smutny i płacze to pewnie ma ku temu powód. Jeśli ktoś czuje oburzenie to nie mów mu, że nie wypada. Pobądź z drugim człowiekiem w takim stanie, w jakim on się obecnie znajduje. Często nie musisz nic robić. Wystarczy, że będziesz blisko.
  3. A jeśli poczujesz, że chciałbyś coś zrobić, jakoś pomóc, najpierw zapytaj. Pamiętaj, że nie każde rozwiązanie, które byłoby dobre dla ciebie – będzie też dobre dla tego człowieka. Ty – to Ty, ten człowiek – to ten człowiek. Nawet jeśli jest to osoba najbliższa Ci na świecie, pamiętaj, że ta osoba nie jest Tobą. To, czego Ty potrzebowałbyś w tej sytuacji, niekoniecznie musi być potrzebne tej osobie. Jeśli czujesz, że jest na to przestrzeń – zadaj proste pytanie: „Jak mogę Ci pomóc?”.
  4. Jeśli zachowanie tej osoby jest dla Ciebie niezrozumiałe, a ona sama nie chce lub nie może wyjawić Ci swoich powodów, nie naciskaj. Spróbuj przypomnieć sobie sytuację, kiedy działo się z Tobą coś trudnego, ale nie chciałeś/nie mogłeś o tym mówić. Zrób wtedy to, czego w tamtej sytuacji potrzebowałeś najbardziej. Zrób to z poszanowaniem granic drugiej osoby.
  5. Nie porównuj wydarzeń, porównaj emocje. To, że ktoś tak, a nie inaczej reaguje w danej sytuacji, jest jego indywidualną sprawą. Być może Ty w będąc w takim położeniu, reagowałbyś inaczej. To normalne. Uznaj prawo tej osoby do innych reakcji emocjonalnych niż te, które są Tobie bardziej znajome.

Empatia to piękna cecha, a bycie empatycznym to bardzo pożądana postawa. Jeśli czujesz, że masz jakiś problem z empatią, albo jakąkolwiek inną kwestią związaną z Twoim życiem, i potrzebujesz pomocy – daj znać. Chętnie Ci pomogę zapraszając się do skorzystania z life  coachingu.