Redakcja blogaRelacje i emocjeAktualizacja: 26.10.20265 min czytania
Mężczyzna siedzi samotnie przy oknie z głową w dłoni – jak radzić sobie z samotnością

Z samotnością najlepiej radzić sobie małymi, regularnymi krokami w stronę ludzi: odnowić jeden dawny kontakt, dołączyć do grupy wokół swojego zainteresowania, pogłębić relacje, które już masz. Równolegle warto przyjrzeć się myślom, które utrzymują Cię z dala od innych, takim jak „nikt nie chce się ze mną spotykać”.

Poniżej pokażę, czym samotność różni się od bycia samemu, skąd się bierze i co możesz zrobić, gdy jest chwilowa, a co, gdy trwa od dawna.

W skrócie

Samotność to subiektywne poczucie, że Twoje relacje są mniej bliskie lub mniej liczne, niż potrzebujesz – można ją czuć także wśród ludzi i w związku. Bywa chwilowa (np. po przeprowadzce) albo przewlekła. Pomaga regularny, nawet drobny kontakt z ludźmi, dołączanie do grup wokół zainteresowań, pogłębianie istniejących relacji i praca z myślami, które każą się wycofywać. Gdy samotność trwa długo i łączy się z obniżonym nastrojem, warto porozmawiać z psychologiem.

Czym jest samotność?

Samotność to przykre, subiektywne poczucie, że Twoje relacje z innymi są mniej bliskie lub mniej liczne, niż potrzebujesz. Nie jest tym samym co bycie samemu: można lubić własne towarzystwo i nie czuć się samotnym, a można mieć wokół siebie wielu ludzi – a nawet partnera – i czuć się osamotnionym.

Psychologowie odróżniają też samotność od izolacji społecznej, czyli obiektywnie małej liczby kontaktów. Badania, m.in. meta-analizy Julianne Holt-Lunstad, wiążą długotrwałą samotność i izolację z gorszym zdrowiem psychicznym i fizycznym. Dlatego nie warto jej bagatelizować.

Rodzaje samotności

  • Chwilowa – krótkie poczucie osamotnienia, np. w święta, po kłótni czy w nowym miejscu.
  • Przejściowa – związana ze zmianą życiową: przeprowadzką, nową pracą, rozstaniem, przejściem na emeryturę.
  • Przewlekła – trwa miesiącami lub latami i zaczyna wpływać na nastrój, zdrowie i sposób myślenia o sobie.

Można też mówić o samotności emocjonalnej (brak jednej bliskiej, zaufanej osoby) i społecznej (brak szerszej sieci znajomych, grupy, do której się należy). Jedna nie zastępuje drugiej – nawet szczęśliwy związek nie zastąpi przyjaciół.

Skąd się bierze poczucie samotności?

Przyczyny są zwykle złożone. Najczęściej to:

  • zmiany życiowe – przeprowadzka, rozwód, śmierć bliskiej osoby, praca zdalna, emerytura;
  • powierzchowne relacje – dużo kontaktów, ale żadnej rozmowy „o czymś ważnym”;
  • lęk przed odrzuceniem i niskie poczucie własnej wartości, które każą unikać ludzi;
  • trudność z bliskością – o tym więcej w tekście o lęku przed bliskością;
  • porównywanie się w mediach społecznościowych, gdzie inni wydają się mieć bogatsze życie towarzyskie.

Samotność łatwo się podtrzymuje: im dłużej trwa, tym bardziej skłania do wycofania i podejrzliwości wobec innych, a to jeszcze bardziej utrudnia kontakt. Dlatego tak ważne są małe kroki.

Jak radzić sobie z samotnością? 8 sposobów

1. Zacznij od jednego kontaktu

Napisz do osoby, z którą kiedyś dobrze Ci się rozmawiało. Nie potrzebujesz pretekstu – „Pomyślałem o Tobie, co u Ciebie?” wystarczy. Wiele osób czuje to samo co Ty i chętnie odpowie.

2. Dołącz do grupy wokół zainteresowania

Klub biegacza, chór, kurs językowy, gra planszowa, warsztaty. Wspólna aktywność ułatwia rozmowę, a regularność spotkań sprawia, że znajomość może się rozwinąć.

3. Zaangażuj się w wolontariat

Pomaganie daje poczucie przynależności i sensu, a przy okazji kontakt z ludźmi o podobnych wartościach.

4. Pogłębiaj relacje, które już masz

Zamiast tylko szukać nowych osób, zaproponuj spotkanie komuś, kogo już znasz. Pytaj o więcej niż pogodę, opowiadaj też o sobie – bliskość rośnie przez stopniowe odsłanianie się.

5. Przyjrzyj się swoim myślom

Samotność podsuwa myśli w rodzaju „nikt mnie nie lubi” albo „będę się narzucać”. Zapisz je i sprawdź, jakie masz dowody. Często to przekonania, które bardziej chronią przed odrzuceniem, niż opisują rzeczywistość.

6. Wprowadź do dnia drobne kontakty

Krótka rozmowa z sąsiadem, sprzedawcą czy kolegą przy kawie nie zastąpi przyjaźni, ale poprawia samopoczucie i przypomina, że jesteś częścią społeczności.

7. Korzystaj z internetu z umiarem

Grupy tematyczne i wideorozmowy pomagają utrzymać kontakt, szczególnie na odległość. Bierne przeglądanie cudzych zdjęć zwykle jednak pogłębia poczucie osamotnienia.

8. Zadbaj o siebie i swoje towarzystwo

Ruch, sen, książka, zwierzę, które potrzebuje opieki – to wszystko pomaga lepiej znosić chwile samotności. Ucz się też być dla siebie dobrym towarzyszem; to ułatwia budowanie relacji bez desperacji.

Przykładowa sytuacja: Tomek po przeprowadzce do nowego miasta od pół roku spędza weekendy sam. Zapisuje się na cotygodniowe zajęcia wspinaczkowe i postanawia raz w tygodniu odezwać się do kogoś z dawnych znajomych. Po dwóch miesiącach ma dwie osoby, z którymi regularnie się wspina, i odnowiony kontakt z przyjacielem ze studiów.

Czego unikać, gdy czujesz się samotny?

W samotności łatwo sięgnąć po szybkie sposoby na ukojenie: alkohol i inne używki, kompulsywne zakupy, przypadkowe relacje czy wielogodzinne przewijanie mediów społecznościowych. Dają chwilową ulgę, ale nie budują bliskości i często zostawiają jeszcze większą pustkę.

Samotność w związku

Można czuć się samotnie obok partnera, gdy brakuje rozmów o uczuciach, wspólnego czasu lub poczucia, że jesteś ważny. Pierwszym krokiem jest szczera rozmowa o swoich potrzebach, bez oskarżeń: „Brakuje mi naszych rozmów wieczorem” zamiast „Nigdy nie masz dla mnie czasu”. Jeśli rozmowy nic nie zmieniają, pomocna może być praca z psychologiem lub coachem z udziałem obojga partnerów.

Kiedy zwrócić się do psychologa lub psychoterapeuty?

Skontaktuj się ze specjalistą, gdy samotność trwa długo, łączy się z obniżonym nastrojem, lękiem lub utratą zainteresowań, gdy mimo prób nie udaje Ci się nawiązać bliższych relacji albo gdy unikanie ludzi wynika z silnego lęku. Pomoc psychologiczna pomaga zrozumieć przyczyny i przećwiczyć nowe sposoby budowania więzi.

Jak może pomóc life coaching?

Jeśli chcesz krok po kroku zmienić swoje życie towarzyskie, wyjść ze strefy komfortu i zbudować nawyki, które sprzyjają relacjom, wsparciem może być life coaching. Sesje prowadzę online, co 1–2 tygodnie, a między nimi wykonujesz konkretne zadania. Zacznij od bezpłatnej konsultacji.

FAQ – często zadawane pytania

Jak radzić sobie z samotnością?

Rób małe, regularne kroki w stronę ludzi: odnów jeden dawny kontakt, dołącz do grupy wokół swojego zainteresowania, pogłębiaj relacje, które już masz, i wprowadź do dnia drobne rozmowy. Przyjrzyj się też myślom, które każą Ci się wycofywać.

Czym samotność różni się od bycia samemu?

Samotność to subiektywne poczucie, że Twoje relacje są mniej bliskie lub mniej liczne, niż potrzebujesz. Bycie samemu to po prostu brak towarzystwa – można je lubić i nie czuć się samotnym, a można czuć się samotnie wśród ludzi.

Skąd się bierze poczucie samotności?

Najczęściej ze zmian życiowych (przeprowadzka, rozstanie, emerytura), powierzchownych relacji, lęku przed odrzuceniem, niskiego poczucia własnej wartości lub trudności z bliskością. Samotność łatwo się podtrzymuje, bo skłania do wycofania.

Co zrobić, gdy czuję się samotny w związku?

Porozmawiaj szczerze z partnerem o swoich potrzebach, bez oskarżeń, np. „Brakuje mi naszych rozmów wieczorem”. Jeśli rozmowy nic nie zmieniają, pomocna może być praca z psychologiem lub coachem z udziałem obojga partnerów.

Kiedy z samotnością warto iść do psychologa?

Gdy samotność trwa długo, łączy się z obniżonym nastrojem, lękiem lub utratą zainteresowań, gdy mimo prób nie udaje Ci się nawiązać bliższych relacji albo gdy unikanie ludzi wynika z silnego lęku.

Chcesz popracować nad tym tematem z coachem?

Jestem life coachem i pomagam w sprawach, o których piszę na blogu: relacje, emocje, poczucie własnej wartości, ważne decyzje. Sesje prowadzę online.

Zobacz life coachingUmów bezpłatną konsultację

To też może Cię zainteresować

dr Wiktor Tokarski
Blog prowadzi

dr Wiktor Tokarski

Ten tekst przygotowała redakcja bloga. Blog prowadzi dr Wiktor Tokarski – trener biznesu od 2008 roku, coach od 2016 roku i dyrektor zarządzający Instytutu Szkoleń i Coachingu (ISiC).