Do kogo udać się po pomoc?

W naszym życiu przeżywamy różne trudne sytuacje. Z niektórymi świetnie sobie radzimy, a w przypadku innych potrzebujemy pomocy drugiej osoby. Czasem wystarczą rozmowy z przyjaciółmi, ale czasem to nie wystarcza. Potrzebujemy pomocy specjalisty. Zastanawiamy się wtedy kogo wybrać, do kogo się udać, kogo prosić o profesjonalną pomoc.

Pożegnanie ze stereotypem

Na szczęście żyjemy w czasach, w których korzystanie z pomocy specjalistów zostało już nieco odczarowane. Jeszcze nie tak dawno wizyta u psychiatry, albo choćby psychologa, była źle postrzegana. Ludzie wstydzili mówić się o tym, że korzystają z pomocy specjalistów. Korzystanie z psychoterapii, czy leczenia u psychiatry zwykle kojarzone było z chorobą psychiczną, a ta mocno napiętnowana.

Dzisiaj jest inaczej. Dostęp do specjalistów jest dużo łatwiejszy niż jeszcze kilkanaście lat temu. Ludzie nie wstydzą się już tak bardzo, gdy potrzebują uzyskać profesjonalną pomoc w sytuacjach, w których sobie nie radzą. Znane osoby opowiadają o przebyciu psychoterapii, czy też leczeniu farmakologicznym u psychiatry.  To wszystko powoduje, że korzystanie ze pomocy specjalisty nie jest już tak wstydliwe jak kiedyś.

Po pierwsze – psycholog

Kiedy korzystamy z profesjonalnej pomocy w sprawach dotyczących kondycji psychicznej, najczęściej mówimy, że idziemy do psychologa. Nie jest to jednak prawda, bo nie każdy kto zajmuje się choćby pomocą psychoterapeutyczną musi być psychologiem.

Psycholog jest to osoba, która ukończyła studia akademickie z zakresu psychologii. Ten fakt jednak nie uprawnia jej jeszcze do wykonywania zawodu psychoterapeuty. Psycholog, który nie jest psychoterapeutą nie może prowadzić psychoterapii. Do takiego specjalisty możemy więc udać się, aby poprosić o konsultację lub poradę psychologiczną. Psycholog może przeprowadzać teksty diagnostyczne, prowadzić psychoedukację czy wydawać opinie psychologiczne. Do tego specjalisty możemy się udać wtedy, gdy nie jesteśmy pewni jakiej pomocy potrzebujemy. Zwykle po kilku spotkaniach będzie wstanie skierować nas albo do psychiatry albo do psychoterapeuty.

Z czym do psychologa

Do psychologa możemy się wybrać wtedy, gdy mamy poczucie, że nasze życie nie idzie w tym kierunku, w którym byśmy chcieli. Widzimy jakiś problem, ale nie wiemy dokładnie na czym on polega, ani jak go zdefiniować. Czujemy, że wsparcie przyjaciół nie wystarcza, a ich rady nie przyniosły spodziewanych rezultatów. Zauważamy, że trudno jest nam poradzić sobie z nieprzyjemnymi emocjami, albo trudną sytuacją życiową.  Psycholog może nam też pomóc w kwestiach dotyczących relacji międzyosobowych.

Po drugie – psychoterapeuta

Psychoterapeuta – jak już wspomniałem wyżej – nie musi być psychologiem. Z wykształcenia może być socjologiem, pedagogiem, czy nawet księdzem. W przypadku psychoterapeuty najważniejsze jest ukończenie specjalistycznego szkolenia połączonego z odbyciem własnej psychoterapii. Takie szkolenie trwa kilka lat i kończy się egzaminem oraz wydaniem certyfikatu uprawniającego do wykonywania zawodu, czyli prowadzenia psychoterapii. Praca tego specjalisty jest poddawana superwizji, czyli kontroli bardziej doświadczonego specjalisty z tej dziedziny.

Sama psychoterapia jest procesem mającym na celu powrót do równowagi psychicznej oraz rozwój osobisty. Koncentruje się ona na przepracowaniu problemów, które mają swoje źródło w historii naszego życia. Dokonuje się to przez rozmowę oraz bliską, pozytywną relację między psychoterapeutą a pacjentem.

Kiedy iść na psychoterapię?

Psychoterapia to świetna pomoc dla tych wszystkich, którzy przeżywają długotrwałe problemy w jakiejś dziedzinie swojego życia i nie potrafią sobie z nimi poradzić. Czasami mogą to być bolesne wspomnienia i traumatyczne przeżycia. Innym razem poczucie osamotnienia lub nieumiejętność zbudowania i utrzymania relacji z drugim człowiekiem. Pomoc psychoterapeuty powinny też wziąć pod uwagę osoby uzależnione od alkoholu, narkotyków, seksu oraz hazardu.

Sesje z psychoterapeutą odbywają się zazwyczaj raz w tygodniu i trwają około 50-60 minut. Sam proces jest zwykle długotrwały, może trwać nawet kilka lat (zależy to od problemów, z którymi przychodzimy do specjalisty.

Po trzecie – psychiatra

Psychiatra to lekarz i jako taki może leczyć za pomocą lekarstw. Mając wykształcenie medyczne może wypisywać recepty, wystawiać zwolnienia czy skierować pacjenta do szpitala. Niektórzy psychiatrzy są też psychoterapeutami. Jednak samo bycie lekarzem psychiatrii, podobnie jak samo ukończenie studiów z psychologii, nie upoważnia do prowadzenia psychoterapii.

Kiedy korzystać z pomocy psychiatry?

Sygnałem alarmowym informującym o konieczności udania się do psychiatry są wszystkie te stany psychiczne, które zagrażają naszemu życiu lub zdrowiu, np. myśli samobójcze, długotrwałe obniżenie nastroju, które może być objawem depresji, a także bezsenność, zaburzenia odżywiania lub aktywności seksualnej. Poważnym sygnałem do wizyty u psychiatry mogą też być zmiany, które zauważamy w otoczeniu, a których nie potrafimy wytłumaczyć, np. czujemy się obserwowani lub prześladowani; wydaje nam się, że ludzie wokół nas są wrogo nastawieni; mamy wrażenie, że ktoś potrafi czytać nasze myśli; słyszymy głosy lub mamy problem z agresją.

Równocześnie z leczeniem psychiatrycznym pacjent często kierowany jest do psychoterapeuty. Wówczas leczenie odbywa się dwutorowo.

Po czwarte – coach

Wśród specjalistów pomagających ludziom w rozwiązywaniu problemów od niedawna znajduje się też coach. Coach, podobnie jak psychoterapeuta, nie musi mieć wykształcenia psychologicznego, ale kończy odpowiedni kurs, który zakończony jest uzyskaniem certyfikatu uprawniającego do wykonywania zawodu.

Do coacha możemy się udać wtedy, gdy potrzebujemy odkryć co chcemy osiągnąć w przyszłości, albo mając już tę wiedzę, szukamy sposobów na osiągnięcie zamierzonych przez nas celów. Mówiąc skrótowo możemy stwierdzić, że o ile psychoterapeuta zajmuje się historią życia człowieka, aby pomóc mu w rozwiązaniu życiowych trudności, to coach jest ukierunkowany na sposoby realizacji tego, co człowiek pragnie osiągnąć bez „grzebania” w historii życia. Z coachingu mogą korzystać osoby zdrowe psychicznie, a więc nie wymagające leczenia psychiatrycznego. Profesjonalny coaching, podobnie jak psychoterapia, jest superwizowany.

Profesjonalna pomoc

W niektórych sprawach może nam pomóc każdy z wyżej wymienionych specjalistów, ale są też takie, którymi może się zająć wyłącznie psychiatra lub psychoterapeuta. O wyborze konkretnego specjalisty może zadecydować stopień nasilenia jakiegoś problemu.

Niech jako przykład posłuży chęć schudnięcia. Aby otrzymać profesjonalne wsparcie w tym procesie możemy udać się do psychologa specjalizującego się w pomocy osobom otyłym, albo do coacha. Czasem jednak może się okazać, że potrzebna będzie pomoc psychoterapeuty, a w niektórych zaburzeniach dotyczących jedzenia nieodzowne będzie leczenie u lekarza psychiatry.

Profesjonalna pomoc oznacza, że nie musimy się bardzo martwić czy trafiliśmy do odpowiedniego specjalisty, bo jeśli trafimy do osoby, która nie jest kompetentna by zająć się naszym problemem, zostaniemy skierowani do kogoś innego.