Test na style osobowości – jaki wybrać

Test na style osobowości wybierz według celu: do pracy w zespole i komunikacji najlepiej sprawdza się test DISC, do rozmowy o sposobach myślenia i podejmowania decyzji – FRIS, a do szerszej refleksji nad własnymi preferencjami – MBTI. Żaden z nich nie jest „najlepszy w ogóle”, bo każdy odpowiada na inne pytanie.

W pracy trenera i coacha korzystam z testów osobowości od lat. Poniżej porównuję trzy najpopularniejsze narzędzia, pokazuję ich mocne strony i ograniczenia oraz podpowiadam, jak mądrze korzystać z wyniku.

W skrócie

Test na style osobowości opisuje Twoje preferencje i typowe zachowania, a nie „prawdę o Tobie”. DISC jest najprostszy w zastosowaniu w zespole: opisuje cztery style zachowania w komunikacji i współpracy. FRIS pokazuje różnice w sposobach myślenia i działania, a MBTI przypisuje do jednego z 16 typów na podstawie teorii Junga. Wybieraj według celu, korzystaj z profesjonalnej wersji testu i omów wynik z kimś, kto zna narzędzie.

Czym jest test na style osobowości?

Test na style osobowości to kwestionariusz, który na podstawie Twoich odpowiedzi opisuje, jak zwykle się zachowujesz, myślisz i komunikujesz. Wynik ma formę profilu albo typu, który ułatwia lepsze poznanie siebie i zrozumienie, dlaczego inni reagują inaczej niż Ty.

Testy rozwojowe, takie jak DISC, FRIS czy MBTI, nie oceniają, czy ktoś jest „lepszy” lub „gorszy”. Nie służą też do diagnozy psychologicznej. Ich zadaniem jest dać wspólny język do rozmowy o różnicach – w zespole, w relacji z szefem, w komunikacji interpersonalnej.

Jak wybrać test osobowości? Zacznij od celu

Zanim wybierzesz narzędzie, odpowiedz sobie na pytanie: do czego ma Ci posłużyć wynik? Od tego zależy, który test da Ci najwięcej.

• Chcesz lepiej współpracować z ludźmi w pracy – wybierz DISC. Opisuje zachowanie w komunikacji, a wyniki łatwo przełożyć na delegowanie, feedback czy prowadzenie spotkań.
• Chcesz zrozumieć, dlaczego w zespole różnie podchodzicie do problemów – rozważ FRIS, który skupia się na stylach myślenia i działania.
• Interesuje Cię głębsza refleksja nad tym, skąd czerpiesz energię i jak podejmujesz decyzje – sięgnij po MBTI.
• Szukasz rozwoju kariery lub zmiany zawodowej – test będzie tylko punktem wyjścia; najwięcej da rozmowa o wyniku z coachem lub mentorem.

Test DISC – style zachowania w pracy i komunikacji

Model DISC wywodzi się z koncepcji Williama Moultona Marstona, który opisał go w książce „Emotions of Normal People” (1928). Kwestionariusze DISC powstały później i dziś są rozwijane przez różnych wydawców. Model opisuje cztery style zachowania:

• Dominujący (D) – szybki, zdecydowany, skupiony na celu i wyniku, chętnie podejmuje wyzwania.
• Inicjatywny (I), zwany też Inspirującym – towarzyski, entuzjastyczny, przekonujący, dobrze czuje się w kontakcie z ludźmi.
• Stały (S) – spokojny, cierpliwy, lojalny, ceni współpracę i przewidywalność.
• Krytyczno-analityczny (C) – dokładny, rzeczowy, ostrożny, dba o jakość i zgodność z zasadami.

Każdy z nas ma w sobie elementy wszystkich stylów, a test pokazuje, które są najsilniejsze. Więcej o samym narzędziu i raporcie przeczytasz we wpisie Test DISC – czym jest i jakie daje wyniki.

Mocne strony testu DISC

• Prosty język – cztery style łatwo zapamiętać i stosować w codziennej pracy.
• Praktyczne zastosowanie – wyniki wprost pomagają w komunikacji, budowaniu zespołu i zarządzaniu ludźmi.
• Dobry punkt wyjścia do szkolenia – zespół szybko zaczyna rozmawiać o różnicach bez oceniania.

Ograniczenia testu DISC

• Opisuje zachowanie, nie całą osobowość – nie mówi o wartościach, inteligencji ani kompetencjach.
• Jakość zależy od wersji – darmowe testy online bywają bardzo uproszczone i dają ogólnikowe opisy.
• Nie nadaje się do selekcji kandydatów jako jedyne kryterium – styl nie przesądza o tym, czy ktoś dobrze wykona pracę.

Test FRIS – style myślenia i działania

Test FRIS to polskie narzędzie, które opisuje preferowane sposoby myślenia i działania. Jego nazwa pochodzi od czterech perspektyw: Fakty, Relacje, Idee i Struktury. Na ich podstawie model opisuje cztery główne style myślenia:

• Badacz – analizuje, szuka logiki i potrzebuje czasu na przemyślenie decyzji.
• Zawodnik – stawia na konkret, szybkie działanie i rezultat.
• Wizjoner – widzi całość i nowe możliwości, chętnie tworzy koncepcje.
• Partner – skupia się na ludziach, relacjach i dobrej współpracy.

Oprócz stylu myślenia raport FRIS opisuje też styl działania, czyli sposób przekładania myśli na decyzje i zadania.

Mocne strony i ograniczenia testu FRIS

Zaletą FRIS jest to, że powstał w polskich realiach i dobrze pokazuje różnice w podejściu do zadań, na przykład w zespołach projektowych. Ograniczeniem jest mniejsza dostępność niż w przypadku DISC czy MBTI i to, że wynik zwykle wymaga omówienia z certyfikowanym konsultantem, żeby nie zostać spłaszczonym do etykiety.

MBTI – 16 typów osobowości

Myers-Briggs Type Indicator (MBTI) opracowały Katharine Cook Briggs i Isabel Briggs Myers na podstawie teorii typów psychologicznych Carla Gustava Junga. Test przypisuje do jednego z 16 typów osobowości, łącząc cztery pary preferencji:

• Ekstrawersja (E) – Introwersja (I): skąd czerpiesz energię – z kontaktu z ludźmi czy z czasu w samotności.
• Poznanie zmysłowe (S) – Intuicja (N): czy skupiasz się na faktach i teraźniejszości, czy na możliwościach i przyszłości.
• Myślenie (T) – Odczuwanie (F): czy decydujesz głównie na podstawie logiki, czy wartości i wpływu na ludzi.
• Osądzanie (J) – Obserwacja (P): czy wolisz plan i domknięte sprawy, czy elastyczność i otwarte opcje.

Mocne strony i ograniczenia MBTI

MBTI dobrze nadaje się do refleksji nad sobą i rozmowy o różnicach w zespole. Jest jednak krytykowane przez część psychologów za podział na sztywne typy i to, że przy ponownym badaniu część osób otrzymuje inny wynik. Pamiętaj też, że popularne bezpłatne testy „16 typów” w internecie nie są oficjalnym MBTI.

DISC, FRIS czy MBTI? Tabela porównawcza

Jak mądrze korzystać z wyniku testu osobowości?

Sam wynik niewiele zmienia. Zmiana zaczyna się wtedy, gdy przełożysz go na konkretne zachowania. Kilka zasad, które stosuję na szkoleniach i w coachingu:

• Traktuj wynik jak hipotezę, nie wyrok. Sprawdź, w jakich sytuacjach opis się zgadza, a w jakich nie.
• Nie przyklejaj etykiet sobie ani innym. „Jestem D, więc taki już jestem” to wymówka, a nie wniosek.
• Szukaj jednej zmiany – na przykład inaczej przygotuj następną rozmowę z osobą o innym stylu niż Twój.
• Omów wynik z kimś, kto zna narzędzie – trenerem, coachem albo menedżerem przeszkolonym w danym modelu.

Pytania do refleksji: Co w opisie Twojego stylu najbardziej Cię zaskoczyło? Z kim w pracy najtrudniej Ci się porozumieć i jak mógłby wyglądać jego profil? Co możesz zrobić inaczej już w tym tygodniu?

Jeśli chcesz wykorzystać DISC w zespole, prowadzę szkolenia DISC dla firm. Jeśli chcesz popracować nad własnym stylem i relacjami w pracy, zapraszam na coaching biznesowy.