Redakcja blogaRozwój osobistyAktualizacja: 25.10.20265 min czytania
Mężczyzna z czerwonym parasolem walczy z wiatrem – jak radzić sobie z przeciwnościami losu

Z przeciwnościami losu radzisz sobie najlepiej, gdy najpierw przyjmiesz sytuację taką, jaka jest, zadbasz o swoje emocje i podstawowe potrzeby, a potem krok po kroku skupisz się na tym, na co masz wpływ. Odporność psychiczną, która w tym pomaga, można świadomie rozwijać.

Poniżej znajdziesz 7 praktycznych kroków na trudne chwile, sposoby budowania odporności i wskazówki, kiedy warto sięgnąć po pomoc specjalisty.

W skrócie

Przeciwności losu to trudne, często nieoczekiwane wydarzenia – utrata pracy, choroba, rozstanie, kłopoty finansowe, strata bliskiej osoby – na które nie mamy pełnego wpływu. Pomaga akceptacja faktów (która nie oznacza rezygnacji), przeżycie emocji, dbanie o sen, jedzenie i ruch oraz skupienie się na tym, co zależy od Ciebie. Problemy warto rozwiązywać małymi krokami i nie zostawać z nimi samemu. Gdy trudności prowadzą do długotrwałego przygnębienia, bezsenności lub poczucia beznadziei, zwróć się do psychologa lub lekarza.

Czym są przeciwności losu?

Przeciwności losu to trudne, często nieoczekiwane wydarzenia, które zaburzają dotychczasowy rytm życia i na które nie mamy pełnego wpływu: utrata pracy, choroba, rozstanie, kłopoty finansowe, konflikt w rodzinie, śmierć bliskiej osoby. Mogą przyjść nagle albo narastać przez dłuższy czas.

Każdy człowiek ich doświadcza. Różnimy się natomiast tym, jak na nie reagujemy – i to jest obszar, nad którym można pracować. Szerzej o pierwszych krokach w kryzysie piszę w tekście jak sobie pomóc w trudnej sytuacji.

Jak radzić sobie z przeciwnościami losu? 7 kroków

1. Przyjmij fakty

Akceptacja nie oznacza rezygnacji ani zgody na to, co się stało. To uznanie rzeczywistości: „tak, straciłem pracę”, „tak, ten związek się skończył”. Dopóki walczymy z faktami, trudno zająć się tym, co można z nimi zrobić.

2. Pozwól sobie na emocje

Smutek, złość, strach czy żal są naturalną reakcją na trudne wydarzenia. Ich tłumienie zwykle przedłuża napięcie. Nazwij to, co czujesz, porozmawiaj z kimś zaufanym, zapisz myśli. Więcej o tym, jak rozumieć i wyrażać emocje, przeczytasz w osobnym tekście.

3. Zadbaj o podstawy

W kryzysie najszybciej zaniedbujemy sen, jedzenie i ruch – a to one dają siłę na resztę. Postaraj się utrzymać prosty rytm dnia: stałe pory snu i posiłków, krótki spacer, kontakt z ludźmi. Gdy napięcie jest duże, sięgnij po sprawdzone sposoby na opanowanie stresu.

4. Oddziel to, na co masz wpływ

Zapisz na kartce dwie listy: co w tej sytuacji zależy od Ciebie, a co nie. Energię kieruj na pierwszą listę. Nawet w bardzo trudnej sytuacji zwykle zostaje coś, na co masz wpływ – choćby to, jak spędzisz najbliższą godzinę.

5. Rozwiązuj problem małymi krokami

Zdefiniuj konkretny problem, wypisz możliwe rozwiązania (także te, które na pierwszy rzut oka wydają się słabe), oceń je i wybierz jedno, od którego zaczniesz. Jeden mały, wykonany krok daje więcej niż idealny plan w głowie. Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w tekście jak radzić sobie z problemami.

6. Zmień perspektywę

Zadaj sobie pytanie: „Jak będę patrzeć na tę sytuację za rok? Za pięć lat?”. Spróbuj też spojrzeć na nią oczami życzliwej osoby z zewnątrz. Pomocne bywa codzienne zapisywanie kilku rzeczy, za które jesteś wdzięczny – np. w dzienniku wdzięczności. Nie chodzi o udawanie, że nic się nie stało, tylko o to, by trudność nie przesłoniła wszystkiego innego.

7. Nie zostawaj z tym sam

Wsparcie bliskich, przyjaciół, grupy wsparcia czy specjalisty zmniejsza poczucie osamotnienia i pomaga zobaczyć rozwiązania, których sami nie dostrzegamy. Proszenie o pomoc to przejaw dojrzałości, nie słabości.

Przykładowa sytuacja: Ewa traci pracę po restrukturyzacji firmy. Przez pierwsze dni jest w szoku i pozwala sobie na złość i smutek. Potem robi dwie listy: na co ma wpływ (CV, kontakty, rytm dnia, finanse na najbliższe miesiące), a na co nie (decyzja zarządu, sytuacja na rynku). Ustala plan na tydzień: dwa telefony do znajomych z branży, aktualizacja CV i codzienny spacer. Sytuacja nadal jest trudna, ale Ewa znów czuje, że ma na coś wpływ.

Jak budować odporność na przeciwności?

Odporność psychiczna, nazywana też rezyliencją, to zdolność do radzenia sobie z trudnościami i powrotu do równowagi po kryzysie. Nie jest cechą wrodzoną, którą się ma albo nie – można ją wzmacniać. Pomagają w tym:

  • bliskie relacje – ludzie, do których możesz zwrócić się w trudnej chwili,
  • poczucie sensu i wartości – wiedza, co jest dla Ciebie ważne i po co działasz,
  • poczucie sprawczości – doświadczenie, że Twoje działania mają znaczenie, budowane małymi krokami,
  • elastyczność – gotowość do zmiany planu, gdy okoliczności się zmieniają,
  • dbanie o zdrowie – sen, ruch i odpoczynek jako fundament radzenia sobie ze stresem,
  • wytrwałość – więcej o niej w tekście o determinacji.

Czego unikać w trudnych chwilach?

  • Izolacji – wycofanie się z kontaktów zwykle pogłębia przygnębienie.
  • Zaprzeczania – udawanie, że problemu nie ma, odsuwa go tylko w czasie.
  • Zamartwiania się w kółko – analizowanie tych samych myśli bez działania odbiera energię.
  • Sięgania po alkohol i inne używki – dają chwilową ulgę, a pogarszają sytuację.
  • Podejmowania ważnych decyzji pod wpływem silnych emocji – jeśli możesz, daj sobie czas.
  • Przymusu pozytywnego myślenia – „wszystko będzie dobrze” na siłę bywa sposobem na tłumienie emocji.

Przeciwności w pracy

W życiu zawodowym przeciwnościami bywają utrata pracy, restrukturyzacja, nieudany projekt, konflikt z przełożonym albo trudny klient. Tu też sprawdzają się opisane kroki: przyjęcie faktów, oddzielenie tego, na co masz wpływ, i rozwiązywanie problemu małymi etapami. Pomocne jest też omówienie sytuacji z kimś, kto patrzy z zewnątrz. Jeśli potrzebujesz wsparcia w zawodowym kryzysie, zmianie pracy lub nowej roli, możesz skorzystać z coachingu biznesowego. O tym, jak wyciągać wnioski z niepowodzeń, piszę też w tekście jak radzić sobie z porażkami.

Kiedy szukać pomocy specjalisty?

Jeśli po trudnym wydarzeniu od wielu tygodni czujesz przygnębienie i beznadzieję, masz problemy ze snem lub apetytem, tracisz zainteresowanie tym, co wcześniej sprawiało radość, albo przeżywasz żałobę, która Cię przytłacza, zwróć się do psychologa, psychoterapeuty lub lekarza. W takich sytuacjach coaching nie zastąpi pomocy specjalisty.

Gdy funkcjonujesz stabilnie, ale chcesz uporządkować sytuację, podjąć decyzję o dalszych krokach i odbudować poczucie wpływu na swoje życie, wsparciem może być life coaching.

FAQ – często zadawane pytania

Jak radzić sobie z przeciwnościami losu?

Najpierw przyjmij fakty i pozwól sobie na emocje. Zadbaj o sen, jedzenie i ruch, oddziel to, na co masz wpływ, od tego, na co nie masz, i rozwiązuj problem małymi krokami. Nie zostawaj z trudnościami sam – wsparcie bliskich lub specjalisty bardzo pomaga.

Czy akceptacja trudnej sytuacji oznacza poddanie się?

Nie. Akceptacja to uznanie rzeczywistości, a nie zgoda na to, co się stało. Dopóki walczymy z faktami, trudno zająć się tym, co możemy z nimi zrobić. Akceptacja jest więc punktem wyjścia do działania.

Jak budować odporność psychiczną na trudności?

Odporność psychiczną (rezyliencję) wzmacniają bliskie relacje, poczucie sensu i znajomość własnych wartości, doświadczenie sprawczości budowane małymi krokami, elastyczność oraz dbanie o zdrowie – sen, ruch i odpoczynek.

Czego unikać w trudnych chwilach?

Izolacji, zaprzeczania problemowi, zamartwiania się w kółko bez działania, sięgania po alkohol i inne używki, podejmowania ważnych decyzji pod wpływem silnych emocji oraz przymusu pozytywnego myślenia, który bywa sposobem na tłumienie emocji.

Kiedy w trudnej sytuacji szukać pomocy specjalisty?

Gdy od wielu tygodni czujesz przygnębienie i beznadzieję, masz problemy ze snem lub apetytem, tracisz zainteresowanie tym, co wcześniej cieszyło, albo żałoba Cię przytłacza. Wtedy zwróć się do psychologa, psychoterapeuty lub lekarza. Life coaching pomaga, gdy funkcjonujesz stabilnie i chcesz zaplanować kolejne kroki.

Chcesz popracować nad tym tematem z coachem?

Jestem life coachem i pomagam w sprawach, o których piszę na blogu: relacje, emocje, poczucie własnej wartości, ważne decyzje. Sesje prowadzę online.

Zobacz life coachingUmów bezpłatną konsultację

To też może Cię zainteresować

dr Wiktor Tokarski
Blog prowadzi

dr Wiktor Tokarski

Ten tekst przygotowała redakcja bloga. Blog prowadzi dr Wiktor Tokarski – trener biznesu od 2008 roku, coach od 2016 roku i dyrektor zarządzający Instytutu Szkoleń i Coachingu (ISiC).