Redakcja blogaO coachingu i mentoringuAktualizacja: 4.11.20266 min czytania
Dwie osoby na szczycie skały nad doliną we mgle – coaching pewności siebie

Coaching pewności siebie to praca z coachem nad myślami i zachowaniami, które sprawiają, że wątpisz w siebie, milkniesz albo rezygnujesz z tego, na czym Ci zależy. W kilku–kilkunastu sesjach zamieniasz ogólne „brakuje mi pewności siebie” na konkretne sytuacje, w których chcesz działać inaczej, i ćwiczysz nowe zachowania w praktyce.

Poniżej pokazuję, czym jest pewność siebie, skąd bierze się jej brak, jak wygląda współpraca z coachem i od jakich ćwiczeń możesz zacząć sam. Piszę też, kiedy lepszym wyborem będzie psycholog.

W skrócie

Pewność siebie to zaufanie do własnej zdolności poradzenia sobie w konkretnej sytuacji – można ją rozwijać jak umiejętność. Coaching pewności siebie pomaga nazwać sytuacje, w których się wycofujesz, zauważyć myśli, które Cię blokują, i ćwiczyć nowe zachowania małymi krokami. Coach nie daje gotowych recept, tylko pomaga Ci znaleźć własne rozwiązania i trzymać się planu. Proces trwa zwykle kilka–kilkanaście sesji co 1–2 tygodnie, a najwięcej zmienia praktyka między spotkaniami. Gdy brak pewności siebie łączy się z silnym lękiem, depresją lub traumą, najpierw potrzebny jest psycholog lub psychoterapeuta.

Czym jest coaching pewności siebie?

Coaching pewności siebie to proces rozwojowy, w którym coach pomaga Ci określić, w jakich sytuacjach chcesz czuć się pewniej i co konkretnie ma się zmienić w Twoim zachowaniu. Pracujesz na prawdziwych sytuacjach: rozmowie z szefem, zabieraniu głosu na spotkaniu, odmawianiu, randkowaniu czy wystąpieniu publicznym.

Coach nie mówi Ci, co masz robić. Zadaje pytania, które pomagają zobaczyć schemat („zawsze, gdy ktoś mnie ocenia, wycofuję się”), szukać własnych rozwiązań i zaplanować pierwsze kroki. Między sesjami sprawdzasz je w praktyce, a na kolejnym spotkaniu omawiacie, co zadziałało.

Pewność siebie, samoocena i poczucie własnej wartości – co jest czym?

Te pojęcia często używane są zamiennie, ale opisują różne rzeczy. Warto je rozróżnić, bo każda wymaga trochę innej pracy.

Pojęcie Co oznacza Przykład myśli
Pewność siebie zaufanie, że poradzisz sobie w danej sytuacji lub zadaniu „Dam radę poprowadzić to spotkanie”
Samoocena to, jak oceniasz swoje cechy i umiejętności „Jestem dobry w analizie, słabszy w negocjacjach”
Poczucie własnej wartości przekonanie, że jesteś wartościowym człowiekiem niezależnie od wyników „Mam prawo się pomylić i nadal jestem w porządku”

Można być pewnym siebie w pracy i jednocześnie mieć niskie poczucie własnej wartości w związku. Jeśli czujesz, że problem sięga głębiej niż konkretne sytuacje, przeczytaj tekst Czym jest samoocena i jak ją podnieść? oraz Coaching a poczucie własnej wartości.

Baner: ebook PDF Pewność siebie bez magii, 121 stron – zobacz ebook

Kiedy warto skorzystać z coachingu pewności siebie?

Coaching sprawdza się wtedy, gdy na co dzień dobrze funkcjonujesz, ale w niektórych sytuacjach blokujesz się i wiesz, że tracisz przez to szanse. Typowe sygnały to:

  • unikasz zabierania głosu, choć masz coś do powiedzenia,
  • trudno Ci odmówić, więc bierzesz na siebie za dużo,
  • długo odkładasz decyzje, bo boisz się pomyłki,
  • umniejszasz swoje osiągnięcia i nie potrafisz przyjąć komplementu,
  • porównujesz się z innymi i wypadasz w tym porównaniu źle,
  • stoisz przed zmianą (awans, nowa praca, powrót po przerwie) i boisz się, że nie podołasz.

Jeśli problem dotyczy głównie pracy – rozmów z przełożonym, prezentacji czy prowadzenia zespołu – lepiej sprawdzi się coaching biznesowy.

Skąd bierze się brak pewności siebie?

Brak pewności siebie rzadko ma jedną przyczynę. Najczęściej składa się na niego kilka elementów:

  • doświadczenia z dzieciństwa i szkoły – częsta krytyka, porównywanie z innymi, mało uznania,
  • przekonania o sobie – na przykład „muszę być idealny”, „inni są ode mnie lepsi”, „nie mogę się pomylić”,
  • unikanie – im częściej rezygnujesz z trudnych sytuacji, tym mniej masz dowodów, że sobie radzisz, i tym większy staje się lęk,
  • środowisko – oceniający szef, brak informacji zwrotnej, relacje, w których jesteś stale krytykowany.

Dobra wiadomość jest taka, że na wiele z tych elementów masz wpływ. Pewność siebie rośnie przede wszystkim dzięki doświadczeniom, w których sprawdzasz, że sobie radzisz – nawet jeśli nie idealnie.

Jak wygląda praca z coachem krok po kroku?

1. Bezpłatna konsultacja

Krótka rozmowa, na której poznajemy się i sprawdzamy, czy coaching to dobra forma wsparcia w Twojej sytuacji. To nie jest jeszcze sesja coachingowa. Możesz ją umówić na stronie bezpłatnej konsultacji.

2. Cel i mapa sytuacji

Na pierwszej sesji ustalamy, w jakich sytuacjach chcesz czuć się pewniej i po czym poznasz zmianę. Zamiast „chcę być pewny siebie” powstaje cel w rodzaju „na cotygodniowym spotkaniu zespołu zabieram głos co najmniej raz”.

3. Praca z myślami i przekonaniami

Przyglądamy się temu, co mówisz sobie w trudnych momentach, i sprawdzamy, na ile te myśli są prawdziwe i pomocne. Szukamy też Twoich mocnych stron i wcześniejszych sukcesów, o których łatwo zapominasz.

4. Małe kroki w praktyce

Między sesjami wykonujesz zaplanowane działania – od łatwiejszych do trudniejszych. Każde z nich daje nowe doświadczenie, które omawiamy na kolejnym spotkaniu.

5. Utrwalenie

Na końcu procesu podsumowujesz, co się zmieniło, i planujesz, jak podtrzymać nowe nawyki bez coacha.

Przykładowa sytuacja: Marta jest analityczką i na spotkaniach z zarządem milknie, choć zna temat najlepiej. W coachingu zauważa myśl „jeśli się pomylę, wyjdę na niekompetentną”. Ustala plan: najpierw jedno pytanie na spotkaniu zespołu, potem krótki komentarz do danych, a po miesiącu dwuminutowe podsumowanie dla zarządu. Każdy krok daje jej dowód, że sobie radzi.

Ćwiczenia na pewność siebie, które możesz zacząć od dziś

  • Dziennik dowodów – codziennie zapisz jedną sytuację, w której sobie poradziłeś, nawet drobną. Po kilku tygodniach masz czarno na białym, że radzisz sobie częściej, niż myślisz.
  • Drabina małych kroków – wypisz 5–10 sytuacji, których unikasz, od najłatwiejszej do najtrudniejszej, i co tydzień zrób jeden krok w górę.
  • Sprawdzanie myśli – gdy pojawia się myśl „nie dam rady”, zapytaj: jakie mam dowody za i przeciw? Co powiedziałbym przyjacielowi w tej sytuacji?
  • Asertywne komunikaty – ćwicz proste zdania typu „Nie zgadzam się, bo…”, „Potrzebuję więcej czasu”, „Nie mogę tego wziąć”. Więcej ćwiczeń znajdziesz w tekście Trening asertywności – 12 ćwiczeń.
  • Przygotowanie zamiast perfekcji – przed trudną rozmową zapisz trzy najważniejsze punkty. Dobre przygotowanie zmniejsza lęk bardziej niż szukanie idealnych słów.

Kolejne pomysły znajdziesz we wpisie Jak budować pewność siebie. 30 wskazówek i zadań.

Kiedy zamiast coachingu potrzebny jest psycholog?

Coaching nie jest leczeniem. Jeśli lęk przed oceną jest tak silny, że unikasz kontaktów z ludźmi, od tygodni czujesz smutek lub pustkę, doświadczyłeś przemocy albo masz myśli o zrobieniu sobie krzywdy, najpierw zgłoś się do psychologa, psychoterapeuty lub lekarza psychiatry. W sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod numer 112. Coaching może być później dobrym uzupełnieniem terapii.

Jeśli Twoja sytuacja to raczej blokada w konkretnych momentach niż cierpienie na co dzień, zobacz, jak prowadzę life coaching online.

Mój ebook

Pewność siebie bez magii

Plan na sześć tygodni dla pewności siebie i poczucia własnej wartości. 32 ćwiczenia, 10 kart pracy i historie z praktyki coacha. Tyle teorii, ile trzeba.

Zobacz ebook i plan na 6 tygodni

FAQ – często zadawane pytania

Czym jest coaching pewności siebie?

To proces rozwojowy, w którym coach pomaga Ci zauważyć myśli i zachowania, które podcinają Twoją pewność siebie, i krok po kroku zastąpić je nowymi. Pracujesz na konkretnych sytuacjach z życia, na przykład zabieraniu głosu na spotkaniu czy stawianiu granic. Coach nie daje gotowych recept – pomaga Ci znaleźć własne rozwiązania i wprowadzić je w życie.

Ile sesji potrzeba, żeby poczuć większą pewność siebie?

To zależy od celu i od tego, jak dużo ćwiczysz między sesjami. Pierwsze zmiany w zachowaniu często pojawiają się po kilku spotkaniach, a cały proces obejmuje zwykle kilka–kilkanaście sesji co 1–2 tygodnie. Trwała zmiana wymaga praktyki w codziennych sytuacjach, nie tylko rozmowy.

Czym coaching pewności siebie różni się od terapii?

Coaching zajmuje się tym, co chcesz zmienić teraz i w przyszłości, i jest przeznaczony dla osób, które na co dzień dobrze funkcjonują. Terapia pomaga leczyć trudności psychiczne, na przykład depresję, lęk społeczny czy skutki traumy, i częściej sięga do przeszłości. Jeśli brak pewności siebie wiąże się z silnym lękiem lub cierpieniem, zacznij od psychologa lub psychoterapeuty.

Czy coaching pewności siebie może odbywać się online?

Tak. Sesje online działają równie dobrze jak spotkania na żywo, a wiele osób łatwiej otwiera się we własnym, spokojnym miejscu. Life coaching prowadzę online.

Czy coaching pomoże mi być pewniejszym siebie w pracy?

Tak. Jeśli brak pewności dotyczy głównie pracy, na przykład rozmów z szefem, prezentacji czy prowadzenia zespołu, lepiej sprawdzi się coaching biznesowy. Często finansuje go pracodawca w ramach rozwoju pracownika lub menedżera.

Chcesz popracować nad tym tematem z coachem?

Jestem life coachem i pomagam w sprawach, o których piszę na blogu: relacje, emocje, poczucie własnej wartości, ważne decyzje. Sesje prowadzę online.

Zobacz life coachingUmów bezpłatną konsultację

To też może Cię zainteresować

dr Wiktor Tokarski
Blog prowadzi

dr Wiktor Tokarski

Ten tekst przygotowała redakcja bloga. Blog prowadzi dr Wiktor Tokarski – trener biznesu od 2008 roku, coach od 2016 roku i dyrektor zarządzający Instytutu Szkoleń i Coachingu (ISiC).