Stereotypy o kobietach – Wiecie, że były takie czasy w historii ludzkości, a było  to całkiem niedawno temu, kiedy wierzono, że kobieta nie jest wstanie przebiec więcej niż 3 km? A tym, które chciałyby biegać na dłuższych dystansach, groziły poważne konsekwencje: na klatce piersiowej mogły wyrosnąć im włosy, wypadnięcie miednicy i – jakby tego było mało – aseksualność. Na szczęście te czasy już minęły, a kobiety mogą nie tylko biegać w maratonach, ale robić wiele innych rzeczy, które kiedyś były zakazane jednak i dzisiaj nie brakuje niesprawiedliwych stereotypów na temat kobiet, a także budowanych na nich wymagań społecznych. Przyjrzyjmy się jakie najczęstrze stereotypy o kobietach wystepują.

Stereotypy o kobietach – kobieta ma siedzieć w domu i rodzić dzieci

Jednym z bardzo powszechnych i – ciągle jeszcze – silnych przekonań jest to dotyczące roli kobiety w małżeństwie i rodzinie. Wielu ludzi (zwłaszcza w małych miastach i wioskach) pielęgnuje przekonanie, że prawdziwa kobieta powinna być gospodynią domową i matką. To prawda, że niektóre kobiety chcą pełnić taką rolę i świetnie się w tym realizują. Są jednak takie, które czują się do tego przymuszone przez środowisko, a każda próba wyjścia poza schemat kończy się społecznym ostracyzmem.

Stereotypy o kobietach – kobieta powinna być uległa

Kolejny stereotyp dotyczy uległości. Często na treningach kompetencji społecznych i emocjonalnych robię uczestnikom test, który pokazuje jaką kto przyjmuje postawę wobec sytuacji konfliktowych. Zauważyłem, że większość spośród osób, którym test jako dominującą pokazuję postawę uległą, to… kobiety. Najwyraźniej widać to w małych miejscowościach. Wprawdzie nigdy tego nie liczyłem, ale mam wrażenie, że tam stosunek uległych kobiet do uległych mężczyzn wynosi 9 do 1. Społeczeństwo wymaga od kobiety uległości, ustępowania, poddawania się w sytuacjach konfliktowych. To mężczyzna jest panem i królem. Nawet jeśli swoją żonę nazywa królową to ta musi pamiętać, że ma być posłuszną mu poddaną.

Stereotypy o kobietach – kobieta nie powinna się złościć

Małe kobiety w dzieciństwie słyszą często od swoich bliskich: „Nie złość się, złość piękności szkodzi”. A która z nich chciałaby negatywnie wpłynąć na swój wygląd? Dlatego właśnie dziewczynki uczą się, że złość kobiecie nie przystoi, że nie wolno, nie wypada. I często tę złość ukrywają, wstydzą się jej i nie okazują jej na zewnątrz. Niekiedy ta ukrywana złość próbuje podczepić się pod inne emocje i pokazać np. jako smutek. Bo przecież kobiecie nie wypada się złościć. Nie wypada wpaść w furię. Nie wypada rzucić talerzami o podłogę. Takie rzeczy wypada tylko mężczyznom.

Stereotypy o kobietach – żona jest własnością swojego męża

O byciu własnością męża już kiedyś pisałem (zob. „Posłuszna mężowi?”). Kobieta, która jest uważana za własność męża nie może podejmować autonomicznych decyzji, nie może spotykać się z innymi ludźmi bez jego pozwolenia (sic!), a kontakty z mężczyznami powinna ograniczyć do zera. Mąż ma prawo do robienia tego, co chce, ona nie. Mąż ma prawo spotykać osoby płci przeciwnej, ona nie. Kobieta – żona jest własnością swojego męża.

Stereotypy o kobietach – kobieta nie jest pełnowartościowym pracownikiem

Piąty stereotyp dotyczy pracy. Gdy porównamy zarobki kobiet i mężczyzn na tym samym stanowisku to okaże się, że one zarabiają mniej za tę samą pracę. Kobiety są gorszymi pracownikami, bo przecież nigdy nie wiadomo, kiedy taka zajdzie w ciążę, albo kiedy jej dziecko się rozchoruje, a ona będzie musiała wziąć nad nim opiekę. Kobieta nie da z siebie tego, co mężczyzna, bo jest zbyt emocjonalna. Kobieta nie nadaje się do biznesu, a już na pewno na wysokie stanowisko.

Ukończony maraton

W 1967 roku Katherine Switzer w przebraniu mężczyzny wzięła udział w maratonie bostońskim. Gdy w czasie biegu wyszło na jaw, że jednym z biegaczy jest mężczyzna Jock Semple, jeden z organizatorów imprezy, rzucił się, aby zepchnąć ją z trasy maratonu. Na szczęście mu się to nie udało, a Switzer ukończyła bieg i dodała odwagi innym kobietom, by walczyły o prawa do równego traktowania. W naszych czasach już nikt nie dziwi się widząc kobiety uprawiające różne sporty i będące w tym często znacznie lepsze od mężczyzn.

Nie jestem feministą

Dzisiaj ktoś z moich znajomych czytając życzenia, które na Facebooku złożyłem kobietom zapytał „Czy Ty Wiktor jesteś feministą?”. Nie jestem. Jestem humanistą. Wierzę w człowieka i uczę ludzi, że każdemu, bez względu na płeć, rasę, przynależność partyjną czy religijną należy się szacunek. Nie ukrywam jednak, że sprawy kobiet są mi szczególnie bliskie tak jak sprawy innych ludzi, którzy są przez społeczeństwo traktowani jak gorsi.

Życzenia nie tylko z okazji dnia kobiet

Dlatego chcę Wam drogie Panie życzyć, abyście żyły takim życiem jak chcecie. Życzę, abyście potrafiły odróżnić to, co podpowiada Wam serce, od tego, co jest tylko społecznym pomysłem na Wasze życie. Życzę Wam takiej siły jaką miała Katherine Switzer oraz takich mężczyzn wokół siebie jak jej narzeczony i trener biegania, którzy byli z nią wtedy, gdy przełamywała społeczne stereotypy o kobietach.

A gdyby któraś z Was chciała odnaleźć sobie więcej siły do takiego życia jakie sobie wymarzyła – zapraszam do kontaktu.

Chcesz od razu przejść do działania?

Life coaching

Wybierz sesje pojedyncze lub pakiety life coachingu

Kup sesję próbną life coachingu

Ciągle się wahasz? Sprawdź jak pracuje się z coachem Wiktorem

Chcesz od razu przejść do działania? Przejdź do sklepu

FAQ – często zadawane pytania

Jakie są najczęściej spotykane stereotypy dotyczące kobiet w męskim świecie zawodowym?

Kobiety często są postrzegane jako mniej kompetentne w zawodach uznawanych za "męskie". Według raportów psychologicznych, podczas gdy mężczyzn ocenia się głównie na podstawie osiągnięć, kobiety są oceniane zarówno pod kątem umiejętności, jak i cech osobowościowych. Statystyki pokazują, że kobiety z tymi samymi kwalifikacjami co mężczyźni często muszą wykazywać się większą pewnością siebie i kompetencjami, aby przełamać te stereotypowe przekonania. Badanie opublikowane w "American Psychologist" wskazuje, że stereotypy te mogą znacząco wpływać na rozwój kariery kobiet, szczególnie w branżach technicznych i naukowych.

Czy macierzyństwo naprawdę ogranicza rozwój zawodowy kobiety?

To jeden z najbardziej utartych stereotypów wobec kobiet. Wbrew powszechnym poglądom, macierzyństwo nie musi oznaczać końca kariery. Wyniki badania przeprowadzonego na kilku uniwersytetach pokazują, że kobiety-matki często wykazują lepsze umiejętności zarządzania czasem i większą efektywność w pracy. Niemniej jednak, społeczne oczekiwania dotyczące roli "strażniczki domowego ogniska" nadal wywierają presję na kobiety. Warto zauważyć, że w krajach z lepszą polityką rodzinną, różnica w satysfakcji zawodowej między matkami a kobietami bezdzietnymi jest znacznie mniejsza.

Czy kobiety są bardziej wrażliwe emocjonalnie niż mężczyźni?

Stereotyp kobiety jako osoby wrażliwej i emocjonalnej jest głęboko zakorzeniony w wielu kręgach społecznych. Badania jednak wskazują, że różnice w ekspresji emocji wynikają bardziej z uwarunkowań kulturowych niż biologicznych. Podczas gdy kobietom "pozwala się" okazywać emocje takie jak smutek czy strach (np. poprzez płacz), mężczyźni są socjalizowani do tłumienia tych emocji. Co ciekawe, w badaniu gdzie pokazywano zdjęcia kobiet i mężczyzn wyrażających te same emocje, uczestnicy badania częściej oceniali kobiety jako "zbyt emocjonalne", a mężczyzn jako "zdecydowanych".

Czy istnieje stereotyp, że kobiety są mniej racjonalne w podejmowaniu decyzji?

Tak, jest to jeden z powszechnych stereotypów płci. Kobiety często są postrzegane jako kierujące się intuicją i emocjami, a nie logicznym myśleniem. Ten stereotyp jest szczególnie szkodliwy w kontekście zawodowym, gdzie może prowadzić do uprzedzeń przy ocenie kompetencji kobiet na stanowiskach kierowniczych. Tymczasem badania, które analizowała badaczka z Uniwersytetu Warszawskiego, nie wykazują znaczących różnic w racjonalności podejmowania decyzji między płciami. To raczej indywidualne cechy osobowości, a nie płeć, kształtują styl podejmowania decyzji.

Jak stereotyp "kobiecości" wpływa na postrzeganie kobiet w środowisku akademickim?

W środowisku akademickim kobiety często stają przed dylematem: być postrzeganą jako kompetentna czy kobieca. Raport z badania przeprowadzonego na międzynarodowych uniwersytetach wskazuje, że kobiety naukowczynie, które prezentują się w sposób stereotypowo kobiecy, mogą być mniej poważnie traktowane pod względem intelektualnym. Z drugiej strony, kobiety przyjmujące bardziej "męski" styl komunikacji są często oceniane jako zbyt agresywne. Ten podwójny standard nakłada na kobiety dodatkowe wyzwania w budowaniu autorytetu naukowego, co nie dotyczy ich męskich kolegów.

Czy stereotyp, że kobiety mniej interesują się naukami ścisłymi, ma jakiekolwiek podstawy?

Jest to jeden z najbardziej rozpowszechnionych stereotypów dotyczących kobiet w edukacji. Statystyki pokazują jednak, że różnice w zainteresowaniach naukami ścisłymi pojawiają się głównie w krajach, gdzie stereotypy płci są silniejsze. W badaniu "Women in STEM" wykazano, że w kulturach, gdzie dziewczynki od małego są zachęcane do eksplorowania nauk ścisłych, różnice te praktycznie nie występują. Interesujące jest to, że czynniki kulturowe i społeczne, a nie wrodzone predyspozycje, wydają się mieć decydujący wpływ na wybory edukacyjne i zawodowe

Jak zmienia się postrzeganie atrakcyjności kobiet w kontekście stereotypu wiekowego?

Stereotyp wiekowy dotyczący kobiet jest szczególnie krzywdzący. O ile mężczyźni często są postrzegani jako "dojrzewający jak dobre wino", o tyle los kobiety w społecznym odbiorze jest bardziej bezlitosny. Atrakcyjność kobiety jest często ściśle wiązana z młodością, co wywiera ogromną presję. Według raportu opublikowanego w czasopiśmie psychologicznym, ten podwójny standard dotyczący wieku prowadzi do tego, że kobiety są oceniane przede wszystkim przez pryzmat wyglądu, podczas gdy u mężczyzn większą wagę przywiązuje się do osiągnięć i doświadczenia. Ten stereotyp ma realny wpływ na życie zawodowe i osobiste kobiet w każdym wieku.

To też może Cię zainteresować