dr Wiktor Tokarskidr Wiktor TokarskiModel DISCAktualizacja: 17.11.202614 min czytania
Figurki ludzi układają kolorowe puzzle – model DISC, typologia osobowości

Model DISC opisuje cztery style zachowania: D – Dominujący, I – Inicjatywny, S – Stały i K (C) – Korygujący, czyli Krytyczno-analityczny. Na podstawie teorii Williama Marstona prof. John G. Geier opracował w latach 70. XX wieku kwestionariusz DISC. Test, na którym pracuję, wyróżnia 20 profili zachowań.

To narzędzie stworzone przez psychologów, które pozwala nie tylko odnaleźć się w jednej z ćwiartek modelu DISC, ale dowiedzieć się, jak wygląda nasilenie poszczególnych „kolorów” i jaki styl zachowania reprezentujemy. DISC to test, ale także szkolenia pozwalające zaimplementować wiedzę w rozwój zespołu oraz życie osobiste. Poznaj ten niezwykły model i wykorzystaj go, aby efektywniej funkcjonować w pracy i relacjach z innymi ludźmi.

W skrócie

Model DISC opisuje cztery style zachowania: D – Dominujący (czerwony), I – Inicjatywny (żółty), S – Stały (zielony) i K – Korygujący, czyli Krytyczno-analityczny (niebieski). Prof. John G. Geier rozwinął teorię Williama Marstona w kwestionariusz DISC. Test, na którym pracuję, wyróżnia 20 profili zachowań – cztery jednoskładnikowe oraz kombinacje dwu- i trzyskładnikowe, np. 34 – „Strażnik zasad”. Kwestionariusz zawiera 48 zestawów po cztery zdania; przed wypełnieniem wybiera się jedno środowisko (np. „praca”) i nie zmienia się go do końca testu. Wynik to trzy diagramy: wizerunek zewnętrzny, wewnętrzny i zintegrowany – o profilu decyduje diagram III. Model DISC wykorzystuje się w rekrutacji, rozwoju liderów, budowaniu zespołów i rozwoju osobistym.

Czym jest model DISC?

Model DISC prof. Geiera, należący do szerszej rodziny modeli DISC, jest narzędziem wykorzystywanym w psychologii oraz zarządzaniu zasobami ludzkimi do analizy zachowań i preferencji komunikacyjnych osób. Jego głównym celem jest zwiększenie samoświadomości, poprawa współpracy międzyludzkiej oraz optymalizacja procesów zarządzania zespołem.

Podstawy modelu DISC

Model DISC opiera się na teorii amerykańskiego psychologa Williama Marstona, który opisał cztery podstawowe wymiary zachowania, reprezentowane przez litery D, I, S, C:

  • D – Dominujący (ang. Dominance): osoby z wysokim wynikiem w tej kategorii są zazwyczaj bardzo asertywne, konkurencyjne, zdecydowane i bezpośrednie. Skupiają się na wynikach i osiąganiu celów.
  • I – Inicjatywny (ang. Influence): charakteryzują się wysokim poziomem socjalizacji, optymizmem i zdolnością do motywowania innych. Są entuzjastyczne i skoncentrowane na relacjach.
  • S – Stały (ang. Steadiness): to osoby cierpliwe, spokojne, lojalne i przyjazne. Cenią stabilność i nie lubią nagłych zmian. Mają tendencję do unikania konfliktów i są dużym wsparciem dla innych.
  • C (K) – Krytyczno-analityczny (ang. Conscientiousness): te osoby są dokładne, analityczne, zorganizowane i metodyczne. Cenią jakość i dokładność, mają tendencję do przestrzegania zasad i regulaminów.

W oparciu o ten model amerykański psycholog prof. John G. Geier stworzył rozbudowaną koncepcję stylów zachowania opartą na modelu DISC. Koncepcja ta jest obecnie znana na całym świecie i dostępna w wielu językach, w tym – w języku polskim. W polskiej wersji testu wspomniane wyżej 4 style noszą następujące nazwy: Dominujący, Inicjatywny, Stały oraz Korygujący lub Krytyczno-analityczny, tworząc spolszczony akronim DISK.

Bezpłatny materiał PDF: 4 style DISC, ściąga – pobierz za darmo

Zastosowanie modelu DISC w praktyce

Model DISC znajduje szerokie zastosowanie w różnych obszarach zarządzania zasobami ludzkimi, w tym w rekrutacji, szkoleniach, rozwoju liderów oraz budowaniu efektywnych zespołów. Przykładowo:

  • Rekrutacja i selekcja: poprzez analizę profilu DISC rekruterzy mogą lepiej zrozumieć, jak kandydat będzie się komunikował, jakie ma preferencje w pracy zespołowej i jakie role są dla niego najbardziej odpowiednie. Wynik DISC nie powinien jednak samodzielnie decydować o zatrudnieniu – to uzupełnienie rozmowy i oceny kompetencji.
  • Rozwój osobisty i zawodowy: rozumienie własnego profilu zachowań DISC pomaga osobom w identyfikacji ich mocnych stron i obszarów do rozwoju, co pomaga w planowaniu ścieżki kariery.
  • Zarządzanie zespołem: liderzy mogą używać wiedzy o profilach DISC członków swojego zespołu, by lepiej dostosować style komunikacji, delegować zadania według naturalnych preferencji oraz zarządzać konfliktami.

Korzyści z zastosowania modelu DISC

Implementacja modelu DISC w organizacji przynosi wiele korzyści, takich jak:

  • Zwiększenie efektywności komunikacji: zrozumienie różnic w stylach komunikacji pozwala na bardziej świadome i skuteczne przekazywanie informacji.
  • Poprawa współpracy w zespołach: przez dostosowanie oczekiwań i działań do preferencji osobowościowych członków zespołu, można znacznie podnieść poziom współpracy i zmniejszyć ilość konfliktów.
  • Wzrost motywacji i zaangażowania pracowników: pracownicy, którzy czują, że są rozumiani i doceniani za swoje unikalne cechy, są bardziej zmotywowani do pracy i osiągają lepsze wyniki.

Model DISC stanowi cenny zasób dla liderów, coachów oraz specjalistów HR, umożliwiając głębsze zrozumienie dynamiki interpersonalnej i lepsze dostosowanie strategii zarządzania do indywidualnych potrzeb pracowników.

4 style i 20 profili zachowań

Jak już wspomniałem, w modelu DISC wyróżnia się cztery style, czyli osoby Dominujące, Inicjatywne, Stałe oraz Korygujące. Przedstawmy pokrótce każdą z tych grup z jej cechami charakterystycznymi.

Dominujący (ang. dominant) – aktywny i zdecydowany

Osoby o stylu dominującym (odpowiada im kolor czerwony, litera D i cyfra 1) cechują się mocnym nastawieniem na działanie, rozwiązywanie pojawiających się problemów i szybkie osiąganie celów. Są to osoby zdecydowane, rywalizujące i łatwo niecierpliwiące się. To ludzie, którzy cenią sobie swobodę działania, wymagające cele, prestiż i możliwość naruszania status quo.

Inicjatywny (ang. inspiring) – rozmowny i otwarty

Osoby o stylu inicjatywnym (odpowiada im kolor żółty, litera I i cyfra 2) przejawiają duży optymizm i cechują się mocnym nastawieniem na ludzi. Potrafią przekonywać i wpływać na innych, a także świetnie motywować oraz inspirować. Są to osoby, które rozkwitają, gdy w swoim otoczeniu mogą się swobodnie wyrażać i być w centrum zainteresowania.

Stały (ang. supportive) – niezawodny i współpracujący

Osoby o stylu stałym (odpowiada im kolor zielony, litera S i cyfra 3) cechuje chęć życia w zgodzie z innymi i współdziałanie na rzecz dobra wspólnego. Są to osoby cierpliwe, lojalne, spokojne i opanowane. Lubią wspierać innych i bardzo cenią sobie poczucie bezpieczeństwa. Bardzo dobrze sprawdzają się jako członkowie zespołów i osoby wykonujące zawody, w których można wspierać innych.

Korygujący lub krytyczno-analityczny (ang. cautious) – zdyscyplinowany i ostrożny

Osoby o stylu korygującym (odpowiada im kolor niebieski, litera K i cyfra 4) to ludzie, którzy mocno trzymają się zasad, są bardzo dokładni i systematyczni. Osoby krytyczno-analityczne (bo również tak nazywamy je w typologii) uwielbiają pełnić role wspierające i zabezpieczające. To ludzie, których pragnieniem jest lepiej rozumieć otaczającą rzeczywistość. Chętnie porządkują, formułują wytyczne i znajdują odpowiedzi na ważne pytania.

Każdy człowiek w różnym natężeniu ma w sobie wszystkie cztery składniki DISC, zaś test DISC pozwala określić ich poziom i przekonać się, które z nich są dominujące oraz czy każdy z nich występuje w natężeniu, które nazywamy strefą produktywną.

Dowiedz się więcej na temat DISK. Obejrzyj nagranie na moim kanale na YouTube

20 profili zachowań w teście DISC

Prof. Geier w pierwotnej wersji swojego kwestionariusza opisał 15 klasycznych wzorców profili. Test DISC, na którym pracuję, rozwija jego pracę i na podstawie 4 podstawowych wymiarów zachowań wyróżnia 20 profili zachowań, które stanowią kombinację podstawowych kolorów DISC, czyli czerwonego, żółtego, zielonego i niebieskiego. Wypełniając test DISC, o którym będzie jeszcze mowa niżej, można się dowiedzieć, którym z 20 profili zachowań jesteśmy. Warto wiedzieć, że tylko cztery profile to tzw. profile jednoskładnikowe (1, 2, 3, 4), a wszystkie pozostałe stanowią kombinację kolorów. Są to profile dwu- i trzyskładnikowe. Każdy z nich ma też swoją nazwę (np. profil 34 to „Strażnik zasad”, a 234 – „Praktyk”).

Wypełniając kwestionariusz DISC i obliczając (w wersji online – otrzymując) wynik, dowiadujemy się, jakie są tendencje naszych zachowań, możliwe słabe strony, a także jak działamy pod presją i radzimy sobie z konfliktami. Otrzymujemy też informację o tym, jak radzimy sobie w roli przywódcy i członka zespołu oraz jakie zadania sprawiają nam największą przyjemność. Opis każdego z 20 profili DISC zawiera też sugestie odnośnie podnoszenia skuteczności oraz wskazuje na te profile zachowań, z którymi warto współpracować.

Test DISC

Obecnie w Polsce dostępne są różne rodzaje testów związanych z omawianym modelem DISC. Dzięki nim możemy dowiedzieć się, jak zachowujemy się w stresie, przekonać się, jak zgodnie z naszą osobowością zarządzamy czasem czy też pomóc nastolatkowi zrozumieć, kim jest. Możemy też posłużyć się dostępnymi kwestionariuszami w procesie rekrutacji oraz budowania zespołów.

Jakie rodzaje testów DISC są dostępne?

Obok tych przykładowych testów, należy wspomnieć o dwóch najważniejszych opracowaniach, które nazywają się „Profil zachowań DISC” oraz „Profil osobowości DISC”. Oba te opracowania zawierają ten sam kwestionariusz, za pomocą którego możemy zbadać, jaki styl zachowania reprezentujemy w naszym życiu. Na szkoleniach poświęconych omawianemu modelowi wykorzystuje się zazwyczaj jedno z tych dwóch opracowań i – nieco myląco – nazywa się je „testami”. Gdy więc mówi się „test osobowości DISC” – zazwyczaj mowa jest o tych dwóch opracowaniach zawierających dokładnie ten sam kwestionariusz i dających takie same wyniki. Różnica polega tylko na tym, że pierwsze drukowane opracowanie składa się z 37 stron i zawiera 2 poziomy interpretacji, a drugie z 44 stron i zawiera 7 poziomów interpretacji.

Dłonie trzymające broszurę z profilem osobowości – test osobowości DISC

Test „Profil osobowości DISC”

 

Test „Profil zachowań DISC”

Który test DISC jest lepszy?

Jeszcze raz zaznaczę, że zarówno w jednym, jak i w drugim omawianym wyżej „teście” użyto tego samego kwestionariusza. Po jego wypełnieniu otrzymamy wynik, który określi dokładnie, który z 20 profili zachowań reprezentujemy. Na podstawowych szkoleniach związanych z omawianą typologią (np. „DISC w akcji”) czy warsztatach dla sprzedawców (np. „DISC w sprzedaży i obsłudze klienta”) wykorzystywane jest pierwsze opracowanie. Na dłuższych treningach – to drugie. Profil zachowań jest więc zupełnie wystarczający. W każdej z tych opcji otrzymujemy pełnowartościowy wynik oraz dokładny opis każdego z 20 profili. W przypadku testów wypełnianych online nie ma dostępu do opisu każdego z 20 profili, ale tylko do opisu własnego typu zachowań, który został określony na podstawie wypełnionego kwestionariusza.

Jak przygotować się do wypełnienia testu DISC?

Aby test przyniósł miarodajne wyniki na temat naszego stylu zachowania, warto się do tego przygotować. Oto kilka wskazówek, które w tym pomogą:

  • zadbaj o odpowiednią ilość czasu – wypełnienie testu powinno Ci zająć od 10 do 20 minut;
  • niech nikt Ci nie przeszkadza – ponieważ test składa się z 48 zestawów wyrażeń, warto zadbać o to, aby w jego trakcie nikt Ci nie przeszkadzał; jeśli test wypełniasz w domu – poproś swoich domowników, aby zostawili Ci przestrzeń na spokojne wypełnienie kwestionariusza;
  • jeśli wypełniasz test drukowany – przygotuj monetę o dowolnym nominale;
  • jeśli wypełniasz test online – sprawdź połączenie z internetem.

Jak poprawnie wypełnić test DISC – instrukcja krok po kroku

  1. Wybór środowiska. Zanim przystąpisz do wypełnienia testu – wybierz środowisko, w którym chcesz sprawdzić swój typ zachowań. Osoby wypełniające test wybierają zazwyczaj jedno z dwóch środowisk: „praca” lub „życie prywatne”. Jednak określenie środowiska może być bardziej szczegółowe, np. „ja jako pracownik biurowy” albo „ja w relacji do żony/męża”. Po wyborze środowiska nie wolno go zmieniać w czasie wypełniania całego kwestionariusza. Wybierając pola opisujące różnego rodzaju zachowania musisz pamiętać o środowisku, które wybrałeś. W drukowanym teście „środowisko” wpisujemy na górze każdej ze stron kwestionariusza i – to bardzo ważne – na jednej i na drugiej stronie „środowisko” musi być to samo!
  2. Na każdej stronie kwestionariusza znajduje się po 24 zestawy wyrażeń (po 4 zdania w każdym zestawie). Łącznie na obu stronach znajdziesz 48 zestawów. Na pierwszej wybierasz to zdanie, które Twoje zachowanie opisuje „najbardziej”, a na drugiej – „najmniej”. W każdym zestawie wybierz tylko jedno zdanie. Nie zastanawiaj się zbyt długo, ale – jednocześnie – bądź uważny/a. Jeśli nie wiesz, którą odpowiedź wybrać – przejdź do następnego zestawu, a na koniec wrócisz do tego pominiętego. Jeśli wahasz się między dwoma zdaniami – wybierz to, do którego jest Ci bliżej. Cały czas pamiętaj o wybranym środowisku i nie zmieniaj go!
  3. W teście drukowanym moneta będzie Ci służyć do zdrapania pola znajdującego się przy wybranym przez Ciebie zdaniu. To działa jak klasyczna zdrapka, więc pamiętaj, by nie naciskać zbyt mocno. Po zdrapaniu pojawi się jedna z liter D I S K lub N.

Rozumienie wyniku testu DISC

Obliczanie wyniku testu DISC wymaga uwagi i skupienia. Można to zrobić samemu (w testach są rozpisane dokładne instrukcje), ale ten sposób nie jest rekomendowany. Jeśli wypełniłeś test drukowany – obliczanie wyniku warto zrobić z trenerem na konsultacji online (test DISC z omówieniem) lub pod okiem trenera na szkoleniu. W przypadku testu online – wynik otrzymasz na maila, a zostanie on obliczony automatycznie.

Trzy diagramy DISC – zrozum, co one oznaczają

Po prawidłowym wypełnieniu testu DISC otrzymasz trzy diagramy.

  • Diagram I – wizerunek zewnętrzny. Pierwszy diagram przedstawia to, co my pokazujemy innym i co chcemy, żeby zobaczyli. Wynika z naszej reakcji na oczekiwania otoczenia i dopasowania się do środowiska.
  • Diagram II – wizerunek wewnętrzny. Drugi diagram informuje o osobistych przekonaniach, wartościach i postawach. Na to, jak wygląda ten diagram, duży wpływ mogły mieć nasze doświadczenia z dzieciństwa. Diagram II przedstawia to, czego oczekujemy sami od siebie w konkretnych okolicznościach.
  • Diagram III – wizerunek zintegrowany. Trzeci diagram pokazuje, jak widzimy siebie w wybranym przez nas środowisku. Jest on wypadkową między wynikami diagramu I oraz diagramu II. Ten właśnie zintegrowany diagram jest najważniejszy i wskaźnik tego diagramu pokazuje, jaki styl zachowania reprezentujemy.

Strefy produktywne i nieproduktywne w diagramach

Każdy z nas może mieć różne nasilenie cech DISC. Dobrze jest, jeśli poszczególne wyniki mieszczą się między czerwonymi przerywanymi liniami diagramów. To oznacza, że dana cecha DISC jest w tzw. „strefie produktywnej”. Jeśli jakaś cecha znajduje się ponad górną przerywaną czerwoną linią, mówimy, że jest w strefie nieproduktywnej górnej, czyli jest jej za dużo, a jeśli jest poniżej dolnej czerwonej przerywanej linii – wówczas dana cecha jest w strefie nieproduktywnej dolnej, czyli jest jej za mało.

Co nam daje wynik testu DISC?

Wynik testu DISC pokazuje, jaki styl zachowania reprezentujemy w wybranym przez nas testowanym środowisku. Każdy, kto wypełni test i obliczy wynik, otrzyma jeden z 20 wskaźników (bierzemy pod uwagę wskaźnik z diagramu III), który odpowiada jednemu z typów zachowań. Te zaś są szczegółowo opisane na kolejnych stronach opracowań drukowanych, a w przypadku testu online otrzymujemy opis wyłącznie naszego profilu z diagramu III.

Jakie zastosowanie może mieć wynik testu w życiu codziennym?

Znajomość własnego indywidualnego profilu, który otrzymujemy po wypełnieniu testu DISC, daje nam informacje na temat nas samych. Dzięki niemu zyskujemy wiedzę, jak lepiej komunikować się z innymi, jak zarządzać sobą w czasie, rozwiązywać konflikty czy – nawet – jakie zadania i role zawodowe mogą nam najbardziej odpowiadać. Dzięki temu możemy lepiej wykorzystać nasz potencjał, zwiększyć pewność siebie, świadomie się rozwijać i podejmować lepsze decyzje. To zaś pozytywnie wpłynie na naszą asertywność.

Wynik testu pokazuje nam też nasze mocne strony i przestrzenie do rozwoju, a poszerzona wiedza na temat modelu DISC pomaga zrozumieć, jak funkcjonujemy w relacjach z osobami o innych stylach oraz jak one funkcjonują w relacjach z innymi.

Osoby, które wypełniły test DISC, a także przeszły przez treningi z zakresu typologii DISC mówią o niesamowitej przydatności tego narzędzia w życiu prywatnym i pracy. Niektórzy twierdzą, że DISC jest kluczem do sukcesu w życiu osobistym i zawodowym. Inni podkreślają jego rolę w zrozumieniu ludzi i budowaniu lepszych relacji. Uczestnicy warsztatów mówią o ogromnym wpływie modelu DISC na komunikację, a także efektywne zarządzanie sobą w czasie.

Podsumowanie

Model DISC profesora Geiera to zaawansowane narzędzie analizy stylów zachowania, które pozwala na identyfikację i zrozumienie różnorodności behawioralnej w miejscu pracy oraz życiu prywatnym. Model wyróżnia cztery style: Dominujący, Inicjatywny, Stały oraz Korygujący (Krytyczno-analityczny), z których każdy reprezentuje unikalne cechy i preferencje komunikacyjne. Zastosowanie tego modelu w praktyce organizacyjnej pozwala na zwiększenie efektywności komunikacji, lepszą współpracę zespołową oraz skuteczniejsze zarządzanie zasobami ludzkimi poprzez dostosowanie strategii do indywidualnych potrzeb pracowników. Ponadto, model DISC oferuje możliwość rozwoju osobistego przez głębsze zrozumienie własnych zachowań i preferencji.

Jeśli jesteś zainteresowany głębszym zrozumieniem własnych predyspozycji lub chcesz zoptymalizować procesy zarządzania zasobami ludzkimi w swojej firmie, zachęcam do wykupienia testu DISC z profesjonalnym omówieniem wyników. Zapraszam również do umówienia spotkania w celu omówienia możliwości przeprowadzenia szkolenia dla Twojej firmy, które pomoże zintegrować wiedzę o stylach DISC w codzienną praktykę zarządzania zespołem. Dzięki temu zyskasz narzędzia niezbędne do budowania silnych, efektywnych zespołów, które będą w stanie osiągać wyznaczone cele z większą skutecznością.

FAQ – często zadawane pytania

Czym jest model DISC prof. Geiera?

To rozwinięcie teorii amerykańskiego psychologa Williama Marstona, opracowane przez prof. Johna G. Geiera. Opisuje cztery style zachowania – Dominujący, Inicjatywny, Stały oraz Korygujący (Krytyczno-analityczny). W polskiej wersji nazwy stylów tworzą akronim DISK.

Jakie style wyróżnia model DISC?

D – Dominujący (kolor czerwony): nastawiony na działanie, zdecydowany i szybko osiągający cele. I – Inicjatywny (kolor żółty): optymistyczny, nastawiony na ludzi, potrafi motywować i inspirować. S – Stały (kolor zielony): cierpliwy, lojalny, ceni harmonię i bezpieczeństwo. K – Korygujący, czyli Krytyczno-analityczny (kolor niebieski): dokładny, systematyczny, trzyma się zasad. Każdy z nas ma w sobie wszystkie cztery składniki w różnym natężeniu.

Czym jest 20 profili zachowań w teście DISC?

Prof. Geier opisał 15 klasycznych wzorców profili. Test DISC, na którym pracuję, na bazie czterech wymiarów DISC wyróżnia 20 profili zachowań. Tylko cztery z nich są jednoskładnikowe (1, 2, 3, 4), pozostałe to kombinacje dwu- i trzyskładnikowe, np. profil 34 to „Strażnik zasad”, a 234 – „Praktyk”. Test pokazuje, który z 20 profili reprezentujesz.

Jak poprawnie wypełnić test DISC?

Zarezerwuj 10–20 minut i zadbaj, by nikt Ci nie przeszkadzał. Przed rozpoczęciem wybierz środowisko, np. „praca” albo „życie prywatne”, i nie zmieniaj go do końca testu. Kwestionariusz ma 48 zestawów po cztery zdania – w każdym wybierasz tylko jedno zdanie; jeśli się wahasz, wybierz to, które jest Ci bliższe.

Jak czytać wynik testu DISC?

Wynik składa się z trzech diagramów: wizerunku zewnętrznego (co pokazujemy innym), wewnętrznego (nasze przekonania i wartości) oraz zintegrowanego. Najważniejszy jest diagram III – to on wskazuje Twój profil zachowań. Warto też sprawdzić, czy poszczególne wyniki mieszczą się w strefie produktywnej między przerywanymi liniami.

Szkolenie DISC dla Twojego zespołu

Jestem trenerem DISC. Prowadzę szkolenia i badania DISC, które pomagają zespołom lepiej się rozumieć i współpracować.

Zobacz szkolenia DISCPoproś o bezpłatną wycenę

To też może Cię zainteresować

dr Wiktor Tokarski
Autor

dr Wiktor Tokarski

Doktor nauk humanistycznych w zakresie socjologii, trener biznesu od 2008 roku i coach od 2016 roku. Dyrektor zarządzający Instytutu Szkoleń i Coachingu (ISiC). Prowadzi szkolenia dla firm, coaching biznesowy, mentoring i life coaching.